Showing posts with label Jawa. Show all posts
Showing posts with label Jawa. Show all posts

Tuesday, August 7, 2012

Ranomi Kromowidjojo , Wong Jawa Juwara Nglangi Olympiade London 2012.


Prawan ayu  iku klakon nggondhol  medhali emas 50 meter gaya bebas  kanthi waktu 24.05 . Ranomi kang lagi umur  21 tahun ini juga menang   ing nomor 100 meter gaya bebas  kang uga mecahake rekor anyar  Olimpiade kanthi wektu  53,05 detik ing London Aquatic Centre,
Ranomi lahir di Groningen, 20 Agustus 1990; putrane bapak  Rudi Kromowidjojo,karo wanita Landa Netty Deemter, .Bapake Ranomi pindhah saka Suriname  menyang Negara Landa sawise Suriname merdika taun 1975.
Ranomi dadi atlit nglangi melu rombongan (team ) Negara Landa. Satemene menange Ranomi iki ora dikira-kira jalaran mungsuh – mungsuhe  Ranomi nalika iku antara liya  juwara Olimpiade  sadurunge Britta Steffen saka Jerman , lan juwara donya Therese Alshammar saka Swedia.  Wong Jawa melu mongkog ing atase prestasi kasebut.
Saupama Ranomi iku manggon ing tanah Jawa apa ya kira-kira bisa dadi juwara ya ?


Tuesday, June 12, 2012

Critane : MANUK CANGAK


Ana manuk cangak lumaku urut pinggring kali gedhe, sumedya golek memangsan, ora antara suwe sumurup iwak wagal akeh sarta lemu – lemu. Sanajan doyanane iwak wagal , ewadene ing nalika duwe karep mangan kang ngluwihi saka ing enak, sing dadi esthining ati iwak tambra, dadi anampik wagal. Bareng lumaku maneh, sumurup iwak jambal tuwin wader gilig piang-pirang. Sarehning sarehning kang mau nampik iwak wagal, mangsa arepa mangan iwak sokro. Mulane lumaku maneh antara suwe, nuli sumurup iwak senggaringan siji cedhak lan gethek, rada kaling – kalingan lumut. Ciptane manuk cangak : “ Ngisin –isini temen mangan iwak senggaringan . Iku dudu pangananku, awit aku tau mangan wagal, apa aku ndadak ngilang-ilangake kangelan teka mangan senggaringan , wader pari utawa sili. “
Cangak nuli gegancangan bali marang panggonan kang akeh wagale mau , ananging wus ora ana iwak kemliwer. Saking sengkuding lumaku, kongsi bangeting ngintir – intire . saupama ing nalika iku ana iwak senggaringan , mesthi iya enak. Wasana kang apik ing pamilihe mau , marem oleh kodhok kang alot daginge.
Eliding dongeng mangkene : sing sapa nampik samubarang kang becik, angarep – arep kang luwih prayoga, iku kerep oleh kang ala dhewe.
Tegese tembung :
sumurup              = weruh
surup                    = 1. lebu, manjing, mlebu   2. lumebu ing    3. mlebu tanceping langit tumrap srengenge   4. wayah sore (srengenge angslup)   5. omah utawa pekarangan (kanggo petungan)   6. kawruh , pangerti marang
disurupi                = 1. dileboni, dipanjingi   2. dianjing (ditlesepi)   3. diudhoni rembug (gunem, lsp)    4. ditaker maneh.
disurupake         = 1. dilebokake, diangslupake  2. dibgathukake karo, dipetung minangka dadi                                     3. dituduhake (dikandhani, diwehi weruh, dingretekake)
sesurupan           = 1. kawruh, pangerti   2. petung – petungan utang.
wagal                    = arane iwak loh.
esthi                      = (kw) maksud, karep, sedya, niyat, jangka.
jambal                  = 1. iwak daging kaworan daging    2. arane iwak kali   3. arane soga jarit pekalongan
gegancangan     = rikat-rikatan, enggal-enggalan
prayoga                = becik, pantes.
Lihat yg lebih 'menarik' di sini !

Geguritan : PASRAH



Lingsir dalu,
timpuh  marikelu.
mung napas kang  lumaku,

Sirep kayon,
samirana alon,
ngluru paran pitakon.

Lingsir wengi,
keplantrang ing margi,
mondhong  gembolan  ati.

Lilanana,
lumarap ing ngarsa,
srah jiwa ngindhit dosa.


Jombang, 30 april 2012


- format bangsapatra = 4 6 7 ( 3 gatra ) saben sapada, lan gunggung 4 pada.
Lihat yg lebih 'menarik' di sini !

Critane ASU LAN MACAN TUTUL



Anuju sawijining dina ana asu kapregok ing macan tutul, kang banget ngelihe, apa dene mungguh sesawangane luwih rosa. Bareng nyedhak kambi gathik untune sarta nggereng, asu banget getere, ananging sareh ing pratingkah, celathune : “ Ki sanak, kula punika kera, menawi sampeyan dhahar mangsa nggawera. Aluwung kula sampeyan tut wingking , kula tedahaken dhedhaharan ingkang lema. Sampeyan badhe kula bekta dhateng kandhang mendanipun bendara, ing ngriku sampeyan badhe manggih dhedhaharan ingkang anddadosaken suka pirenaning galih. “
Macan tutul ditari mangkono iku, banget kadugane. Amarga saking precayane banjur tut buri lakuning asu, ananging kedadeane ora prayoga, awit asu cidra ing janji. Macan tutul ora digawa menyang kandhang wedhus, digawa menyang panggonan pasang kala, banjur kena ing kala, banget andadekake ing kagete. Asu banget bungah, lumayu tutur ing bendarane. Bendarane teka , macan tutul enggal dijiret, digantung ana ing epang.
Eliding dongeng mangkene : samubarang kang katone ora kena dilakoni sarana karosan, kerep bisa rampung dening akal.

Dipethik saka : Layang Sato Kewan, CF Winters.

Tegese tembung :
pratingkah          = solah tingkah, saradan.
kera                       = kuru
lema                      = lemu
suka pirenaning galih = senenging ati
kaduga                                 = 1. katutugan, saguh bisa nandangi (nindakake), kedugi (kr), 2. seneng atine
cidra                      = 1. ora setya, ora nuhoni janji 2. pangapus, krenah, pitenah.
kala                        =  1. jiret, dienggo masangi manuk lsp, di kala = dijiret, dipsangi kala.
                                    2. (kw) : 1. piala, ala   2. buta utawa dhemit.
                                    3. (kn) : arane kewan entup-entupan : kalajengking, kalamenthel
                                    4. (s) : 1. wektu, mangsa   2. dhek (nalika),
kala-kala              = ora ajeg.
kala bendu          = bebendu, wewelak.
kala desa             = (s) mangsa kang prayoga. angala desa = nangguh mangsa kang prayoga.
kala duta              = (s) ngalamat ala.
kalajana               = (s) wong ala.
kalajengking       = arane kewan.
kala luwang, kala pracik = arane kala rerentengan.
kalamangga        = arane kewan, kemangga.
kala mangsa       = kala-kala, ora ajeg.
kalamenje           = arane kewan entup-entupan.
kala menjing      = pungkasane gurung kang njendhol ing gulu.
kalamenta           = arane suket.
kalanjana             = arane suket.

Crita jawa : SUPATANE MACAN TUTUL



Ana macan tutul siji, kang satemene dadi  amaning cempe, ngluwihi alane sajroning alas, ambeg adigang  adiguna sarta ngandelake ing rikat luwese. Iku kena ing kala pasangane bocah angon , kang kerep dimangsa wedhuse kang duwe pasangan kala, bareng weruh yen macan tutul kena, enggal marani lan nggawa gegaman, sumedya mateni. Macan tutul kang prasasat setengah mati banget getere, banjur celatthu : “ Sapisan punika kula mugi sampeyan apunten. Sampun mesthi kula badhe boten mendhet menda malih. Kula supaos ingkang kalayan temen, yen kula badhe boten nedha daging malih, saestu boten. Kula namung bedhe nedha gegodhongan kemawon, utawi ulam toya, menawi nuju wonten.”
Bocah angon ngandel ing supatane, macan tutul banjur diuculake, banget ing bungahe tumuli anggendring . ananging durung antara sajam ndeleng ana genjik gegupak , celathune macan tutul : “ I lha dalah, genjik iku wenang dakmangsa, awit yen dak pikir ing satemene, samubarang kang ana ing banyu, iya iku iwak. Sarehne genjik iku ana ing banyu , dadi ora kalebu supataku.”
Sawuse celathu mangkono , genjik banjur dimangsa.
Eliding dongeng mangkene : sing sapa ngandel supatane wong ala, iku prasasat ngadegake omah ana ing pawedhen.

Dipethik saka : Layang Sato Kewan, CF Winters.

Tegese tembung : 
supata                  = supaos (kr), 1. wewelak, ipat-ipat  2. netepake bener (nyata)ning prekara kanthi ngajab wewelak.
ama                       = 1. sarupane kang agawe rusake tanduran  2. lelarane tanduran.
ambeg                  =  nduweni watak, nduweni bebuden
ambeg darma    = (kw) welasan, seneng tetulung
ambeg pati         = wani mati, ora wedi mati.
ambeg siya         = awatak siya marang.
ambeg sura        = (kw) kendel banget.
ambeg wani       = kendel, kumendel.
ambeg welas     = welasan
adigang adiguna = ngendelake karosane lan kapinterane.
sumedya             = duwe niyat arep.
ulam                      = iwak
ngandel                = percaya
genjik                    = anake celeng
mangsa                = 1. pangan, dimangsa = dipangan  2.  wektu
pawedhen          = panggonan wedhi, papan sing ana wedhine.


Critane ASU LAN KUCING LANANG


Ana kucing lanang siji , saking bisane dhepe – dhepe sarta muni ngasih – asih , banget disihi ing bendarane.  Bareng asu, dhasar kang rumeksa ing omah, seru panjuguge , yen kerah rosane ngluwihi, teka ora katiban sihing bendara. Yen kang duwe omah mangan, kucing diwenehi kang enak – enak sarta empuk – empuk, dene pandumaning asu mung roti bawuk lan banyu. Ananging ora antara lawas salin lelakone. 
Anuju sawijining dina wus mangan, piring – piringe durung disinggahake, diparani asu. Bareng lagi wiwit didilati , kucing  enggal teka ambekis kambi makungkung, agawe kageting asu. Pratingkahe kucing mangkono iku ngewak-ewakake banget, sarta sarta agawe nepsune bendara, dadi sarana wewulang , sarta ngelingake ing bebener. Wiwit nalika samono lorodaning bendara dadi bubuhaning asu. Bubuhane kucing mung andilati piring bae.

Eliding dongeng mangkene : wong drengki lan kethaha iku wus benere ora oleh samubarang kang becik.


Dipethik saka : Layang Sato Kewan, CF Winters


Tegese tembung :
dhepe – dhepe                 = ngempek – empek (ngrampek) njejaluk
ngasih – asih      = njaluk ditresnani, njaluk diasihi.
bawuk                  = warna semu biru utawa klawu reged
disinggahake      =disimpen
ambekis               = nywara santak (nelakake orang seneng, muring)
lorodan                = lungsur, dilorod = dilungsur.
bubuhan              = wuwuhan, ditumpa-tumpa
drengki                 = meri, melik marang kabegjane liyan, ora seneng yen wong liya oleh kabegjan.
srei                         = kumudu – kudu njaluk menang.
jail                          = seneng maeka ing liyan
jail methakil        = wong ala atine seneng maeka ing liyan
kethaha               = kumudu oleh akeh (murka)


Critane WONG DESA LAN MANUK ALAP – ALAP.


Ana manuk alap - alap sarosane ngoyak – oyak manuk cilik kang mabur ngoncati. Atine miris dening mingid – mingide cakare kang banget landhepe.  Manuk cilik rumangsa ora kelar nyembadani , meh ilang pangarep – arepe luput saka  bilahi. 
Bareng ndungkap tekan ing lemah , alap – alap galak kena kacekel ing wong desa. Saking getere saka gegantunganing pepesthen, manis celathune marang wong desa : “Kula dereng nate damel piawon ing sampeyan, mila panyuwun kula, mugi sampeyan uculaken, sampun miawoni dhateng kula ingkang dereng nate damel piawon ing sampeyan “.
Wong desa mangsuli : “Celathumu iku satemene  becik banget. Saiki kowe bisa mulang bab kabecikan marang aku.  Aku tuturana, apa manuk cilik iku wus tau gawe piala marang kowe, kowe nibakake karampunganmu dhewe. Mulane aja ngresula, sarening kowe sumedya ngalani manuk cilik mau, wewalese tanpa welas kabener tumiba ing awakmu.”
Eliding dongeng mangkene : samubarang panganggep kang ora kosenengi tumiba ing awakmu, iku aja ko empakake ing liyan.

Dipethik saka : Layang Sato Kewan, CF Winters
Tegese tembung :
miris                      = wedi sarta sumelang
mingid – mingid    = mingis – mingis, katon landhep banget
bilahi                     = cilaka, tiwas, blai
ndungkap            = meh tekan ing
piawon                = piala, nandukake ala.
ngalani = anggawe ala.


Critane KUWUK LAN MANUK CANGAK


Ana manuk cangak diundang mangan ing kuwuk kang ambeg julig, bareng teka, banjur padha tata lungguh, rampadane nuli diwetokake, arupa jangan diwadhahi piring ceper. Ama pitik ambeg julig celathu : “ Ki sanak, teka dika mriki  banget andadekake bungah kula, mugi dika trima becik. Daweg dika didhokoh, kaya yen onten ing omah dika dhewe, daweg ta kula wiwiti, awit luwe kula banget. “
Kuwuk nuli sengkut ing pamangane , dhayohe sarehning cucuke lancip, mung bisa mung bisa necep – necep bae, ananging tansah ngatokake sumehing ulat, sarta aweh panarima marang kuwuk saking panyuba – nyubane. Bareng arep mulih kalair karepe, genti angundang mangan marang kuwuk ing omahe, kuwuk saguh anekani. 
Bareng tutug ing dina patembayane, kuwuk teka, ditemoni kalawan ulat manis. Ananging ing nalika padha lekas arep mangan, kuwuk muring – muring. Sebab dening apa muring – muring, apa ta rampadane ora kapanujon ing karepe. Satemene daginge enak, sarta dirajang , ananging emane diwadhahi guci, gulune dawa lan ciyut, cangak celathu : “Daweg ta ki sanak kula wiwiti, di dhokoh oleh dika mangan. “ Kuwuk anggereng sarta angesah, banget isin lan muring – muringe, ora antara suwe ambolos.

Eliding dongeng mangkene : sing sapa dhemen angerang – erang uwong, iku ,kerep nemu wewalesing pangerang – erang.

Dipethik saka : Layang Sato Kewan, CF Winters

Tegese tembung :
julig                        = pinter tumrap nindakake piala
rampadan           = piring kang wis tinatanan ing lelawuhan
ngrampad           = nata lelawuhan ing piring lsp.
ama                       = 1. sarupane kang agawe rusake tanduran  2. lelarane tanduran.
daweg                  = ayo, enya, mara
dhokoh                = 1. akeh sarta katon enak anggonae mangan   2. sengkut tanpa wigah – wigih anggone tumandang (tembung entar)
sengkut                = kalawan rerikatan sarta mempeng
necep                   = nesep, nucup
panyuba – nyubane = pakurmatane.
patembayan      = semayan
guci                        = bangsane gendul sing digawe saka lempung
angesah               = angresula, sambat

nDelok sing luwih 'apik' nang kene su !